flightflight1

Van Angst tot Z: deel 1

Wist je dat een angststoornis de meest voorkomende psychische ziekte is in Nederland? En dat vrouwen hier veel vaker last van hebben dan mannen? In deel 1 van dit eerste blog vind je alle feiten en cijfers over angststoornissen.  

Een belangrijke overeenkomst tussen alle soorten is dat ‘angst’ hier zo’n grote rol speelt, dat het een heftige impact op iemands leven kan hebben. Angst roept sterke lichamelijke reacties op. ‘Angst voel je in je lijf’, vond ik een mooie beschrijving van Cognitief Gedragstherapeute Leonie Sieverding. Denk aan hevige transpiratie, hartkloppingen, drukkend gevoel op de borst, ademnood, trillen en paniekgevoelens.

Als dit gevoel zo hoog oploopt, ontstaat in het lichaam een fight or flight reactie: dit is een instinct vanuit de oertijd dat je vertelde dat je moest vechten of vluchten als er gevaar dreigde. Dat instinct is er nog steeds en angstige mensen hebben op dit soort momenten het gevoel dat ze moeten vluchten uit de situatie. Hierdoor kunnen zij daardoor in het gevolg vermijdingsgedrag vertonen, waardoor ze situaties (onbewust) uit de weg gaan. Angststoornissen gaan dan dus ook vaak gepaard met o.a. schuw gedrag en controlerend gedrag.

flightflight1

Ons oerinstinct vertelt ons om te vechten of vluchten bij angst

In deze blogpost staan omschrijvingen van een paniekstoornis, fobieën, dwangstoornis, gegeneraliseerde angststoornis en posttraumatische stressstoornis. Het is veel informatie, maar om te begrijpen wat een angststoornis precies inhoudt, is het belangrijk om de verschillen te kennen. Om een snelle scan te maken door deze blogpost, kun je ook de video’s per categorie bekijken om zo een overzichtelijk beeld te krijgen van de verschillen.

new-piktochart_842_aea01f703fd55f4c4c9026815b1c5d23e40de8ee

Paniekstoornis
Een belangrijk onderdeel van een paniekstoornis is de paniekaanval. Dit is een moment van intense, hevige angst waarbij iemand het idee heeft gek te worden, flauw te vallen of zelfs dood te gaan. Symptomen van een paniekaanval zijn: ademnood, hartkloppingen, pijn op de borst, duizeligheid en hevige transpiratie. Daarnaast kan er ook hyperventilatie optreden. Een mogelijk gevolg van een paniekstoornis is anticipatieangst, het voorafgaand aan de situatie angstig worden. Dit kan weer als gevolg hebben dat er agorafobie ontstaat (straatvrees): mensen durven de straat niet meer op, omdat er angst is dat daardoor een nieuwe paniekaanval wordt veroorzaakt.

Goed om te weten
Als je hyperventileert, betekent dit niet meteen dat je een paniekaanval hebt. Daarnaast heeft 10% van de mensen een keer een paniekaanval in zijn leven. Dit betekent niet meteen dat er sprake is van een paniekstoornis. Er is pas sprake van een paniekstoornis als de aanvallen regelmatig terugkeren.

Voorbeeld
In het volgende filmpje zien we hoe Hans, in het programma ‘Geef mij nu je angst’ van RTL, een paniekaanval krijgt in de badkamer. Normaal gesproken laat hij de deuren open, omdat hij zichzelf waarschijnlijk onbewust heeft aangeleerd dat hij een paniekaanval krijgt als hij de deuren dicht of op slot doet. In dit filmpje moet hij van de psychologe de deur openhouden, om zo zijn angst onder ogen te komen.

Fobieën
Bij een fobie is men bang voor één specifiek ding. Als degene in aanraking komt met hetgeen waar hij/zij bang voor is, volgt een hevige angst.

Er valt onderscheid te makken tussen twee soorten fobieën.

  • Een enkelvoudige of specifieke fobie is de angst voor één specifiek ding. Bijvoorbeeld een fobie voor muizen of de tandarts.
  • Een sociale fobie of sociale angststoornis is de angst om dingen te doen in het bijzijn van anderen. Denk aan het geven van een spreekbeurt of bij iemand op visite gaan. Daarnaast speelt de angst om negatief beoordeeld te worden bij mensen met een sociale fobie een grote rol. Hierdoor vermijden zij sociale situaties of stellen zich het liefste zo onzichtbaar mogelijk op in grote/onbekende gezelschappen.

Goed om te weten
De persoon weet waarschijnlijk dat zijn angst irreëel is, maar kan zijn/haar angstgevoelens niet onderdrukken. Daarnaast is bijna iedereen weleens bang voor iets. Zo is de een misschien bang voor spinnen en de ander voor bloedprikken. Er is echter pas sprake van een fobie als de angst zo erg is dat het iemands dagelijks leven belemmert.

Voorbeeld
In de eerste minuut volgende video van vlogger Monica Geuze zien we dat ze zo bang is voor muizen, dat zij in huilen uitbarst en de controle verliest. Zij is hier zo bang voor, dat ze uiteindelijk besluit te verhuizen (niet in dit filmpje te zien). Ik weet niet in welke mate er bij haar écht sprake is van een fobie, maar geeft het filmpje naar mijn idee wel een goed voorbeeld van hoe erg iemand in paniek kan raken van iets wat voor anderen als ‘irreëel’ gezien wordt.

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *